تبلیغات
سلام مدرسه - دسیبل چیست؟
سه شنبه 31 فروردین 1389

دسیبل چیست؟

   نوشته شده توسط: اشکان حسین پور    

اصطلاح دسیبل (Decibel) در بسیاری از مباحث فیزیکی موسیقی و نیز بهنگام استفاده از دستگاههای ضبط و اعمال افکت در استودیوهای موسیقی کاربرد دارد. با وجود اینکه بسیاری از دست اندرکاران موسیقی از این اصطلاح استفاده می کنند، دید صحیحی نسبت به این اصطلاح ندارند. در این نوشته سعی می کنیم مفهوم این اصطلاح را برای علاقمندان به موسیقی تشریح کنیم.

مقدمه
اصطلاح دسیبل برای مقایسه نسبت بین دو مقدار در علوم فیزیک ، الکترونیک و ... بخصوص رشته های مختلف مهندسی بکار برده می شود. در اغلب موارد مقادیری که با یکدیگر مقایسه می شوند از جنس توان ، فشار، ولتاژ و ... هستند. از مواردی که دسیبل در آن کاربرد بسیار دارد می توان به فیزیک صوت اشاره کرد.

در فیزیک صوت برای محاسبه میزان و سطح قدرت منابع صوتی از این معیار استفاده می شود. دسیبل که آنرا با علامت
dB نشان می دهند، عبارت است از لگاریتم مبنای ده نسبت دو توانی که قرار است با یکدیگر مقایسه شوند.

چرا از لگاریتم استفاده می شود؟
از آنجایی که هر دو مقداری که قرار است مقایسه شوند دارای ابعاد فیزیکی (دیمانسیون یا
dimention) یکسان هستند، خارج قسمت آنها عدد خالص بدون واحد است، لذا می توان از خارج قسمت آنها لگاریتم گرفت. علت اصلی گرفتن لگاریتم آن است که بتوان توسط آن بسادگی مقایسه ای برای مقادیر بسیار بزرگ و یا بسیار کوچک داشت، بدون اینکه نیاز به استفاده از اعداد بسیار بزرگ یا کوچک داشته باشیم.

برای ساده تر شدن موضوع به یک مثال توجه کنید. فرض کنید که دو منبع صوتی (ساز یا سیستم پخش صوت و ... ) داریم که اولی توان خروجی معادل
P1 دارد و دومی توانی معادل P2. هر دو بصورت یکسان در حال اجرا یا پخش یک موسیقی هستند و تنها تفاوت آن است که یکی از آنها، مثلآ P2 با قدرت بیشتری موسیقی را پخش می کند. (فرض می کنیم که شکل موج هر دو منبع یکسان است.)

تحت این شرایط ، نسبت توان این دو منبع صوتی را بر حسب دسیبل می توان به اینصورت بیان کرد :

10 log10 (P2/P1)

بنابراین مشاهده می کنید که اگر P2=2P1 باشد در آنصورت نسبت دو توان معادل ده برابر لگاریتم دو در مبنای ده یا همان عدد 3 خواهد بود. در اینحالت قدرت P2 معادل 3dBاز P1 بیشتر است.

و یا اگر
P2 قدرتی معادل ده برابر P1 داشته باشد در مقام مقایسه قدرت آن 10dB از P1 بیشتر است. اگر P2 توانی معادل یک میلیون برابر P1 داشته باشد، می توان بسادگی گفت که توان P2 معادل 60dB از P1 بیشتر است.

مشاهده می کنید که چقدر بیان و استفاده از لگاریتم در مقایسه توان دو منبع صوتی می تواند ساده باشد. نکته دیگر اینکه چنانچه در مقایسه های بالا توان
P2 کمتر از P1 باشد به همین سادگی محاسبات انجام شده و فقط نتیجه یک عدد منفی خواهد بود.

یک مثال کاربردی
فرض کنید که یک آمپلی فایر صوتی می خرید که ادعا می کند توان خروجی آن 3
dB از نسخه قبلی که به بازار آمده است بیشتر است، در اینصورت بسادگی مشخص است که توان خروجی این دستگاه دو برابر توان نمونه قبلی است، چرا که لگاریتم 2 در مبنای 10 معادل عدد 0.3 است. بنابراین 3dB بالا یا پایین کردن توان معادل دو برابر کردن یا نصف کردن توان محسوب می شود.

سطح فشار صوت یا
Sound Pressure Level
در مواردی که هدف ارائه ایده از قدرت یک منبع صوتی برای تاثیر گذاری بر روی گوش انسان است، داشتن احساس از میزان توان آن دستگاه عملآ کاربردی ندارد. لذا از معیار دیگری بنام
SPL یا سطح فشار صوتی استفاده می شود. این شاخص نیز کماکان با همان مبانی که برای دسیبل در توان توضیح دادیم، همخوانی دارد. در این حالت از فرمول زیر استفاده می کنیم :

20 log10 (P/P0)

(علت استفاده از ضریب 20 بجای ضریب 10 آن است که در واقع اگر از همان فرمول قبل بخواهیم استفاده کنیم، قدرت rms یک منبع صوتی متناسب است با نسبت P2/P02 ، که می توان توان دو را به پشت لگاریتم برد و به ضریب تبدیل کرد.)

در هر صورت هنگامی که می خواهیم از سطح یا حجم تنها یک منبع صوتی صحبت کنیم و بحثی از مقایسه وجود ندارد، نیاز به یک منبع مبنا داریم که شدت صوتی منبع مورد نظر خود را نسبت به آن بسنجیم.


در اینگونه از موارد، سطح مقایسه (در واقع مخرج کسر لگاریتم)، فشاری انتخاب می شود که توسط آن گوش تحریک شده و در آستانه شنیدن قرار می گیرد، به این فشار Absolute Threshold of Hearing با ATH گفته می شود که معادل فشاری است برابر با 20 میکرو پاسکال است که در فرمول بالا با P0 نمایش داده شده است. (هر پاسکال معادل فشاری است که با نیروی یک نیوتنی بر سطح یک مترمربع وارد می شود.)

طبیعی است که پاسخ فرکانسی گوش انسان در فرکانسهای مختلف یکسان نیست بنابراین لازم است تا این آستانه در فرکانس خاصی حساب شود، برای این منظور در مباحث عمومی فرکانس یک کیلوهرتز بعنوان مبنا بکار برده می شود.

واحدی که برای اینگونه از مقادیر بکار برده می شود با
dB SPL نمایش داده می شود تا مشخص شود که مقدار مقایسه نسبت به رفرنس آستانه شنوایی انجام گرفته شده است. جدول بالا نمونه ای از قدرت صوتی منابع مختلف را نشان می دهد.

لازم به ذکر است که آستانه شدت صوتی که می تواند برای گوش خطرناک باشد حدود 80-90 دسیبل
SPL است.


coupon for cialis prescription
یکشنبه 2 تیر 1398 ساعت 21 و 33 دقیقه و 54 ثانیه

Awesome facts. Cheers!
chinese cialis 50 mg order generic cialis online cialis professional from usa il cialis quanto costa tadalafilo purchasing cialis on the internet legalidad de comprar cialis cialis 20 mg effectiveness cialis herbs cialis para que sirve
http://diaplanpens.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 ساعت 06 و 21 دقیقه و 15 ثانیه

Amazing many of awesome facts.
viagra vs cialis click here take cialis ou trouver cialis sur le net cialis 5 mg cialis baratos compran uk free cialis cialis 200 dollar savings card cialis 20 mg effectiveness cialis with 2 days delivery generic cialis levitra
cialis prices
شنبه 1 تیر 1398 ساعت 13 و 45 دقیقه و 38 ثانیه

Thanks! I enjoy it.
cialis professional yohimbe buy name brand cialis on line cuanto cuesta cialis yaho cialis mit grapefruitsaft wow look it cialis mexico cialis in sconto low cost cialis 20mg miglior cialis generico click here cialis daily uk prix cialis once a da
http://landrecor.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 ساعت 21 و 51 دقیقه و 08 ثانیه

Wow a good deal of good tips.
cialis with 2 days delivery purchasing cialis on the internet 5 mg cialis pharmacie en ligne prix de cialis generic cialis tadalafil 200 cialis coupon calis cialis usa cost cialis kaufen bankberweisung cialis kaufen bankberweisung
http://lingreadbo.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 ساعت 06 و 09 دقیقه و 57 ثانیه

You revealed this terrifically!
cialis prezzo di mercato cialis dosage recommendations cialis 05 cialis kaufen bankberweisung cialis cipla best buy cialis price thailand cialis canadian drugs pastillas cialis y alcoho dose size of cialis we choice cialis pfizer india
http://demincount.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 ساعت 12 و 55 دقیقه و 22 ثانیه

Thanks a lot! Very good information.
cialis professional yohimbe cialis rezeptfrei non 5 mg cialis generici cialis italia gratis buy original cialis cialis pills boards buy cialis sample pack cialis soft tabs for sale cialis mit grapefruitsaft 5 mg cialis coupon printable
Cialis 20 mg
چهارشنبه 29 خرداد 1398 ساعت 18 و 50 دقیقه و 39 ثانیه

Thank you! A good amount of content!

overnight cialis tadalafil cialis billig cialis dosage cialis coupons cialis savings card cialis daily dose generic cialis prezzo di mercato venta cialis en espaa generic low dose cialis bulk cialis
http://lorade.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 ساعت 02 و 39 دقیقه و 54 ثانیه

Truly plenty of helpful data.
price cialis best precios de cialis generico click now buy cialis brand cialis canadian drugs cialis rckenschmerzen trusted tabled cialis softabs cialis generika in deutschland kaufen cialis soft tabs for sale cuanto cuesta cialis yaho 5 mg cialis pharmacie en ligne
http://carkaustyl.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 ساعت 04 و 01 دقیقه و 29 ثانیه

Nicely put. With thanks!
cialis 5mg cialis 10 doctissimo cialis prices online prescriptions cialis non 5 mg cialis generici walgreens price for cialis cialis rezeptfrei cialis 30 day sample buy cialis cialis generisches kanada
http://picqueme.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 ساعت 13 و 09 دقیقه و 01 ثانیه

Incredible all kinds of great information!
cialis online cialis prices can i take cialis and ecstasy cialis 20 mg cut in half cialis kaufen bankberweisung acquisto online cialis cialis 30 day trial coupon chinese cialis 50 mg cialis from canada cialis generico lilly
cialis generic name
شنبه 25 خرداد 1398 ساعت 04 و 45 دقیقه و 04 ثانیه

You've made your point.
buying cialis overnight cialis pas cher paris deutschland cialis online overnight cialis tadalafil we like it safe cheap cialis dosagem ideal cialis we recommend cialis best buy 40 mg cialis what if i take prescription doctor cialis cialis 20 mg cut in half
http://chrisrowa.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 ساعت 14 و 36 دقیقه و 18 ثانیه

Fantastic stuff. Many thanks!
order cialis from india cialis alternative cialis para que sirve best generic drugs cialis cialis uk next day tadalafil 10 mg buying cialis overnight purchase once a day cialis look here cialis order on line cialis kaufen bankberweisung
http://idmacon.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 ساعت 10 و 43 دقیقه و 10 ثانیه

Nicely put. Many thanks!
cialis side effects dangers generico cialis mexico generic cialis soft gels cialis therapie cialis professional yohimbe cialis uk next day generic cialis with dapoxetine cialis flussig cialis rckenschmerzen cialis 5 mg para diabeticos
http://ikpeachpe.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 ساعت 20 و 37 دقیقه و 37 ثانیه

Cheers! I enjoy it.
buy generic cialis cialis canadian drugs cialis prezzo in linea basso cilas cialis sans ordonnance non 5 mg cialis generici cialis generico en mexico prescription doctor cialis buy original cialis order a sample of cialis
cialisvie.com
دوشنبه 20 خرداد 1398 ساعت 19 و 55 دقیقه و 56 ثانیه

You suggested it very well.
purchase once a day cialis cialis preise schweiz cialis authentique suisse click now cialis from canada generic cialis at walmart click now cialis from canada buy name brand cialis on line safe site to buy cialis online sublingual cialis online cialis vs viagra
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 ساعت 08 و 35 دقیقه و 15 ثانیه

You actually stated that exceptionally well!
rx cialis para comprar cialis usa cost generic cialis at the pharmacy buy cialis sample pack tesco price cialis venta cialis en espaa non 5 mg cialis generici cialis 5 effetti collaterali buy cialis online cheapest order cialis from india
http://canadianpharmacyes.com/
شنبه 24 فروردین 1398 ساعت 02 و 35 دقیقه و 05 ثانیه

You said it very well.!
drugstore online india canadian pharmacies that ship to us north west pharmacy canada canadian pharmacy uk delivery canadian viagra canada vagra canadian online pharmacies reviews cialis from canada canadian pharmacies without an rx canadian medications online
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر